سر گیجه

گر پدر مرد تفنگ پدري هست هنوز...

langargah — Sun, 20 Dec 2009 10:44:41 GMT

عمر پر فراز و نشيب و سراسر ماجراي منتظري هم به آخر رسيد و هزار تا اگر و اما و شايد جديد وارد بازي شد. اتفاق، اتفاقي است كه خيلي ها را اندوهگين و بعضي ها را شايد خوشحال و اميدوار كند.
حالا اندوهگينم، نگرانم، مي ترسم و اين يك بيت شعر شايد مربوط ترين چيزي است كه توي سرم تاب مي خورد:
"خنك آن قمار بازي كه بباخت هر چه بودش بنماند هيچش الا هوس قمار ديگر"

آزادي! آيا با زنجير مي آيي؟

langargah — Sun, 13 Dec 2009 10:40:18 GMT

... حالا فكر مي كنم اين سعيد آن قدر مسيج داد و بي معرفتي ام را توي سرم كوبيد، آن قدر نجنبيدم و قرار دوستانه ي ديگري نگذاشتم، آن قدر يك چمران نوردي يا خلدبرين گردي صبح جمعه يا يك ديدار ساده را از خودمان دريغ كرديم كه ديدار سعيد موقتا برايمان ناممكن شد. همين چند وقت پيش بود كه با هم مي گفتيم و مي خنديديم و از سعيد مي پرسيدم: "كمپوت چي واست بگيرم؟"
سعيد آگنجي چند روزي است كه هواي آزادي به ريه هاش نمي رسد. با فاصله های دو سه روزهُ به ترتیب علی نیکویی، سعید آگنجی و علی تارخ را بردند. زندان براي اين بچه ها خيلي كوچك است و زمزمه ي اين روزهاي ما همين است كه : "اللهم! فُك كل اسير".

جرمش اين بود که اسرار هويدا مي کرد...

langargah — Mon, 07 Dec 2009 01:47:18 GMT

خودت را که بيرون بريزي باختهاي. حلقهي دار را براي گردن منصور که بافتهباشند، به کار هيچکس ديگر نميآيد. حلقهي دار حلالت منصور، حلالت! تف به تکتک بافههات، طناب! قاتلها راستراست ميگردند و حلاج پيري که آزارش در هيچ نيمهشبي به هيچ سگ ولگردي نرسيده بود، حلاجي که حق بود، حلاجي که به اندازهي خودش لااقل "بود" -و همين "بودن" کار دستش داد- بالاي دار دست و پا ميزند. برقص مرد، برقص مرد. برقص! برقص! برقص! برقص! برقص...
ديشب عروسي منصور بود و همه انالحق ميگفتند و چراغ هاي رنگي روي ريسه يکيدرميان خاموش و روشن ميشد و همه يکي در ميان انالحق ميگفتند و بالاي دار ميرقصيدند. مثل آدمهايي که توي آب غوطه ميخورند. مثل کسي که توي آب برقصد. به همان نرمي و به همان آهستگي و به همان آراستگي.
ديشب منصور را دار زدند و هرشب دارش ميزنند و هر شب جاي طنابش روي گردن کسي، روي دل کسي ميماند که آن شب دلش آشوبتر از همه باشد و اين که امشب گلوگير شده بغض نيست، دلم آشوب تر از همه بوده است، طناب حلاج است. به سلامتي تنهايي، تنهايي در ميان ديگران...

*
همين طور که از چشمهام ميخواني و از چرت و پرت هام ميفهمي و از کبودي جگرم پيداست، امشب بدجوري دلم چپ کرده.

پیرامون خطابه های بدمستی

langargah — Wed, 18 Nov 2009 16:19:05 GMT

همین که به روشنفکر ها بمانی کافی است. همین که سیگارت را به جای خیابان در کافه دود کنی کافی است. تو در هزار توی همین کافه بنشین و درباره ی آرمانشهرت با همه ی زیبا رویان شهر صحبت کن تا همه بدانند که تو امیدی به هیچ کس نداری و آن قدر حقیری که فقط می توانی بزرگی ات را و تعداد کتاب های ظاهرا خوانده ات را به سر ما آدم های امیدوار بکوبی و برای همه ثابت کنی که این راهش نیست. مهم نیست کدام راه را می گویی. هر راهی که مردم -همین مردم ساده ی کوچه و بازار، همین دانشجویان، همین همه- در آن گام بردارند از نظر تو راهش نیست.
آقای روشنفکر. می خواهم دوستت داشته باشم اما نمی دانم چرا نمی شود. منتظری که جامعه کافه ها را بگردد و حضرت شما را پیدا کند و با اصرار از شما نصیحتی چند بخواهد تا لب به صحبت بگشایید. دخمه تان را رها نمی کنید و به میان مردم نمی آیید که بزرگی تان خش برندارد خدای ناکرده و هر که را که با زبان مردم سخن می گوید می کوبید و همراهی با آدم های کوچه و بازار را لکه ی دامنش می پندارید.
می خواهم دوستتان داشته باشم اما نمی دانم چرا خطابه های پرشورتان در احوالات فقرا و رعایا با بوی آروغ های گرانقیمت اربابان در هم می آمیزد. با زبان من سخن نمی گویی و نمی گذاری با زبان خود سخن بگویم. این همه ی دردی است که از تو در سینه دارم برادر روشنفکر.

نوستالژی شیراز خراب شده ی دوست داشتنی

langargah — Mon, 12 Oct 2009 09:41:44 GMT

1-چه قدر دلتنگم این روزها. بعد از 20 سال بد و بیراه حواله کردن به شیراز، امروز می فهمم که تا چه اندازه به شیراز و جای ها و آدم هایش تعلق خاطر دارم. شاید قدر آدم ها را پیش از این هم می دانستم اما هیچ گاه دقیق نشده بودم که این سر زدن هر از گاهی به حضرت حافظ و خواندن فاتحه و رها شدن در فضای حافظیه، اعتیاد است. عادتی است که ترک آن موجب مرض است. حالا دلم لک زده برای کافه فروغ و باغ ارم و حافظیه و هر چه که بوی شیراز بدهد. دلم می خواهد آدم های اطرافم را (که همه شان را دوست می دارم) دوباره ببینم و یک عصر جمعه ی خلوت دیگر از خدا بگیرم تا با هم قدم های همیشه باشم. دلم برای عصرها و شبهای ناژوان تنگ شده. این بار اگر دانشگاه شیراز راببینم بعید نیست که سربالایی خرکی اش را بدوم تا بالا. جایی که بیشتر از دانشجوهایش آن جا پلاس بودم. شیراز قراضه ی بزرگ بی در و پیکر من. پنجم همین آبانی که بیاید بر می گردم و بعد از یک ماه با اولین دمی که از هوایت می گیرم لابد یک جمله آرام به لبم می آید: "بار دیگر شهری که دوست می داشتم".

-----------------
2-بعد از مدت ها دوباره با شعر آمده ام. شعری که چند ماهه است:

چهره ای که از دور
به ماندن نزدیک است
نزدیک تر که می شوم
صورتکی است
که به رفتن می ماند

خواب هایم این روزها
اگر با همین قیافه سراغم نیایند
نمی شناسم شان
خواب هایم این روزها
لباس شب می پوشند
که پر قبایشان
به هیچ دلی گیر نداده باشد.

خیابان کافه است
مست های آژیر کش
کافه داران امروزی
گروهبان های شوکران چی
در کسوت عقوبت بد مستی
به پر قبایم گیر داده بودند
-: "چه نسبتی داری؟"
(از اعتقادم به نسبیت
می پرسیدند)
-: "من این جا آمدستم وام بگذارم
حسابم را کنار جام..."
حسابم را کنار جام رسیدند.

از کافه بیرون زدم
و از خودم
و پاهایم از زیر پتو
خسته اند

(تا اینجا آموختیم
کافه ها گزمه دارند
گزمه ها
می گزند
آن چه در ادامه می آید دستورالعمل دوخطی خود ویرانگری است...)

با اولین پیشامد
به مقصد کفش هایم
شهرم را ترک می کنم
که ترک کرده باشم
می گویم که گفته باشم
جار می زنم که
"گفته باشم
من همان آدمم
همو که عدم هیچ کس نیست
و ادامه ی همه ی آدم هاست
که آدم هیچ کس نیست
و عدم همه ی آدم هاست"
(اگر خدا بخواهد
که خواستن توانسته است
سالها
بلکه روزها
در مدار زندگی...
-مادر زندگی، حلال مرگ-
که خواستن
گاهی نمی خواست توانستن باشد
که در خواستن
توان توانستن
به پایانی نه چندان تلخ رسیده بود

اینجا، 25 طبقه بالا تر از سرخ آژیر
25 طبقه پیش از مرگ
قهوه نوشیدنی تلخی است
خیابان کافه بود
کافه ها گزمه داشتند
گزمه ها می گزیدند
و چهره ای که از دور
به ماندن نزدیک بود...

برای همه ی بهنودها...

langargah — Sun, 11 Oct 2009 06:46:18 GMT

بهنود شجاعی اعدام شد. هیچ کدام از تلاش های خودش، وکیلش و فعالان اجتماعی به جایی نرسید. نامه هایش هم دل خانواده ی مقتول را نرم نکرد. پدر و مادر مقتول، خودشان چارپایه را از زیر پای بهنود کشیدند. چه بی رحمانه و چه مایه غیر انسانی. سرزنششان نمی کنم به دو دلیل: یکی این که شرایط شان را تجربه نکرده ام و دو دیگر این که می دانم آن ها دست پرورده ی همین جامعه اند. جامعه ی خشم و خون و نفرت و دروغ و حسد و غیبت. برای آمرزش و آرامش بهنود دعا می کنم.

بهنود بی گناه بود. بهنود مادری نداشت که راهنماییش کند. قتل را بدون انگیزه و در سنی زیر سن اعدام انجام داده بود. بهنود این روزها برای بسیاری از ما مهم شده بود و خیلی هامان دوستش داشتیم و شاید برایش گریه کردیم و ... . اما ای کاش به جای مرثیه سرایی برای بهنود، به فکر چاره ای باشیم که بهنودهای بعدی به چنگال این عدالت کور و صد مرتبه بدتر از بی عدالتی گرفتار نیایند. اما نمی دانم آیا می شود انسانیت را دوباره در این سینه های خشک کویری کاشت؟

آفرینش گاف ندارد

langargah — Sat, 10 Oct 2009 08:29:18 GMT

دوست دارم لب پنجره ای بنشینم و کاش آن پنجره در طبقه ی هزارم ساختمانی باشد. دوست دارم لب چنین پنجره ای بنشینم. پنجره ی من آن قدر بالاست که آدمیزاد های پایین حواسشان به من نیست. هزار تا یکیشان هم نمی فهمد که یک نفر آن بالا پاهایش را آویزان کرده سمت خیابان و توی هوا تکانشان می دهد.
از همان بالا آدم ها را نگاه می کنم و برای هرکدامشان توی ذهنم گذشته و آینده ای می سازم. کاری ندارم که آقای "الف" زنش را کتک می زند و تند و تند منشی عوض می کند و با هر کدام سر و سری دارد و بعد، از هر کدامشان شاید اخاذی هم می کند. توی دنیای خودم می گویم این آقای الف صبح بیدار شده، به همسرش لبخند زده، چند تا کار دوست داشتنی انجام داده و حالا که توی کوچه دارد سوار ماشین می شود به این فکر می کند که شرکتش چه نقشی در پیشرفت انسانیت و بشریت یا لااقل پیشرفت کشورش دارد و ابدا به مختصات منشی جدیدش فکر نمی کند.
کاری ندارم که آقای "ب" مواد فروش است. من خوب نگاهش می کنم و سعی می کنم دنبال خدای درونش بگردم. هست! ایمان دارم که بدی های آقای "ب" هرگز نمی توانند خدای درونش را بکشند. فکر می کنم که مشتری های آقای "ب" شاگردان درس فلسفه ی ایشانند و ایشان که از این لحظه استاد فلسفه اند مقصودشان از "اشک خدا" یک مبحث جدید فلسفه ی ماوراءالطبیعه است. یا مقصود شاگردانشان از "علف مرغوب"، طریقت و شارع رجوع به طبیعت وجود است. توی خیال خودم از آقای "پ" قول می گیرم که چماقش را زمین بگذارد و بیاید بنشیند تا با هم درباره ی دین و سیاست و همه ی چیزها تبادل نظر کنیم. خانم "ت" دیگر خیانت نمی کند و "ث" خوشگله طلاهای دزدی را پس می دهد. "ج" هم دوباره دست به قلم می شود و طرح جدید می کشد...
خدا کند که خیالم به اندازه ی سی و دو حرف همراهی ام کند. آن وقت همه بیایید توی خیال من زندگی کنیم. این جا خوش تر می گذرد.
خدایا! مراقب باش از این بالا نیافتم. هوایم را داشته باش که قرار است تا چند دقیقه ی دیگر دنیا را زیبا کنم. این کاری است که فقط از من که منم بر می آید.

پیچ خیابونو که رد کنی...

langargah — Tue, 29 Sep 2009 14:47:18 GMT

خریدار باشی می فروشم. والا به قرآن من که فروشنده ام. شمام خریدار باشین. من که هر روز اول صبح کرکره رو میدم بالا که تو بیای. من که وقتی دارم بسم الله اول کارو می گم دلم پی تو و اون رفیقاته. خواستم بفروشم ولی دست و دلم لرزید. من آزادی رو گذاشتم پشت ویترین. شرافت که خریدنی نیست. شما آزادی رو ببر شرافتم هدیه ی ماس به شما بلکه مشتری شین. آزادی مث گل می مونه.
اگه این همه اومدی و ندادم ببری از گدا بازی نبود. خدا شاهده که از گدا بازی نبود. دلم می لرزید. هول برم می داشت که نکنه ببرن و قدرشو ندونن. نکنه هر روز آبش ندن و مراقبش نباشن. حالام می گم بیا ببر ولی خدایی مرد باش و اگه کلاغا اومدن جلدی بپر تو باغچه ردشون کن. کلاغ که ترس نداره. کلاغ از مترسکی که لباس تو رو پوشیده باشه هم می ترسه. کلاغ سیاهه. دلشم سیاهه. تو ولی سرخی. از پیرهن خونیت نترس. کلاغ از خون می ترسه. به قارقارش گوش نکن. جیگر پرسه زدن نداره تو باغچه ای که دل شیر تو سینه ی صاحبش باشه.
آخه قربون بازوی زخمیت برم. نترس که قیافت مث لوتیای فیلم فارسیا نیست. چن وقته که دیگه لوتی گری به سبیل نیست. لوتی باس اقلکم یه دس یرهن پاره و خونی تو گنجه داشته باشه که تو داری. اونم نه تو گنجهُ رو تنت.
بیا رفیق. بیا. بیا که نیشخند کلاغا دیوونم می کنه وقتی از پشت شیشه منو نشون میدن و می گن کاسبیش کساده. بیا پوسیدم بس که مث عاقبت نسیه دس زدم زیر این چونه ی صاحاب مرده و مگس رد کردم. تو که تا حالا ده بار تا سر همین خیابون اومدی. این بارم بیا و شک نکن. لعنت بفرست به شیطون. پیچ خیابون که رد کنی باقیش دیگه سرراسته.
بیا و آبرومو بخر.

استاد بخوان!ماهُ دادن به شب های تار... ای بارون...

langargah — Fri, 28 Aug 2009 18:52:50 GMT

پیش نوشت:
۱- ...
۲-این نوشتار به هیچ وجه قصد اسطوره سازی ندارد. تنها بیانی است احساس مند از رنجی که می بریم.
--------------------------------------------------

ببار ای بارون...
ببار!
با دلم گریه کن خون ببار
به یاد عاشقای این دیار
به یاد عاشقای این مزار

گفتند ماه رمضان امسال ربنا ندارد. ماه رمضان بدون ربنای شجریان در دین هم نیامده عزیز من. ما که از وقتی دست راست و چپمان را شناختیم، دم اذان پیش از این که فکر افطار باشیم فکر این بودیم که کدام شبکه ی این خراب شده ربنا می گذارد که حال و هوایمان تازه شود. رمضان بدون ربنا می شود گرسنگی و تشنگی و همین. ربنا نماینده ی خیلی چیزها بود...

دلا خون شو خون ببار
بر كوه و دشت و هامون ببار
دلا خون شو خون ببار
بر كوه و دشت و هامون ببار
به سرخی لبای سرخ یار
به یاد عاشقای این دیار
به داغ عاشقای بی مزار ای بارون

استاد! نگران نباش. اگر فاطمه رجبی نمی فهمد ما می فهمیم. و خدا می داند که صدای تو خس و خاشاک هم اگر باشد، خاشاک لابد نام زیباترین گلی است که در زمین می روید. شجریان عزیز کودکی تا حال ایرانی ها! نکند قهر کنی. نکند دیگر نخوانی که خودت می دانی از برکت روح زیبای آدم هایی مثل تو است که می توانیم زشت خوانی این همه کرکس را نشنیده بگیریم.

ببار ای ابر بهار
با دلُم به هوای زلف یار
داد و بیداد از این روزگار
ماهُ دادن به شبهای تار ای بارون

ببار ای بارون ببار
با دلُم گریه كن، خون ببار
در شبای تیره چون زلف یار
بهر لیلی چو مجنون ببار ای بارون

--------------
پس نوشت: من شاید سر جمع ۱۰-۱۵ تصنیف از استاد محمد رضا شجریان را دوست داشته باشم. اما این تعداد را در حد پرستش می ستایم. تعدادی اش همین جنایاتی است که با هم دستی کیهان کلهر در آلبوم "شب/سکوت/کویر" مرتکب شده. جنایت از آن جهت که می دانسته این آلبوم کشته می دهد اما با این وجود خوانده و منتشر کرده. جز این ها میتوان به جنایتش در تصنیف دلشدگان اشاره کرد (گلچهره مپرس/ آن نغمه سرا...).

گلوله دهان را می بندد/ هزار در دیگر باز می کند

langargah — Sat, 25 Jul 2009 12:25:35 GMT

شلیک نکنید آقایان
گلوله هاى شما مى مانند در هوا
روزى به سوى شما مى آيند.
اين سرپناه عمومى است كه گلوله هاى شما مى درند
هيچ اعتمادى
به سقف ترك خورده ى آسمان نيست.
شليك نكنيد آقايان
هيچ كس نمى خواهد كه بميرد
از دست شما مى گريزيم
و پاى درخت ها كنار خيابان ها پنهان مى شويم
مانند هزاران امضا
پاى اعلاميه ها
كه نمى شود كارى كرد.
شليك نكنيد آقايان
گلوله دهان را مى بندد
هزار درِ ديگر باز مى كند

شمس لنگرودی/۲۲مرثیه در تیرماه
*
شعر از مجموعه ی جدید آثار شمس لنگرودی است که به صورت اینترنتی منتشر شده. مجموعه ی کامل "۲۲ مرثیه در تیرماه" اینجاست.